آنچه باید در مورد معلم یا مدیریت آموزشی بدانیم

✨ معلمی و شغل معلم، یکی از مقدس‌ترین و محترم‌ترین مشاغل است ?. آرزوی هر انسانی این است که خداوند توفیقی نصیبش کند تا راه معلمی را بپیماید ?.

این امر به دلیل اهمیت و “انبیایی” بودن این حرفه است؛ چرا که مدیریت موفق کلاس در حین تدریس، شرط اساسی آموزش مؤثر است ?. تسهیل کلاس برای یادگیری فعال، مهارتی پیچیده و دشوار است که معلم باید آن را فراگیرد و همواره دانش خود را به‌روز کند ??.

در واقع، کلاس‌داری مدیریتی است که همزمان چندین نقش را ایفا می‌کند: مدیریت کلاس، اداره افراد، تنظیم فضا و زمان، برنامه‌ریزی درسی، همکاری در اداره مدرسه، ارتباط با خانواده‌ها و برقراری ارتباطات موثر ??. این مسئولیت‌های چندگانه، انتظارات بسیار و متنوعی از معلم برمی‌انگیزد ?.

علاوه بر انتظاراتی که خود معلم از خود دارد، موفقیت در چنین مدیریت‌های رنگارنگ تنها به آشنایی با علوم رفتاری و اجتماعی محدود نمی‌شود؛ بلکه مستلزم خلاقیت و هنرمندی واقعی است ?. از این رو گفته‌اند: مدیریت هم علم است (با مبانی نظری، اصول و روش‌ها) و هم هنر (با تبدیل علم به عمل) ??.

عامل تکمیلی در تمامی سطوح تدریس، که هم معلمان و هم مدیران آن را می‌پذیرند، همان مدیریت کلاس است ??.

مدیریت آموزشی

از میان انواع مدیریت‌ها، مدیریت آموزشی پیچیده‌ترین آن‌هاست و به همین دلیل به عنوان مدیریتی بی‌نظیر شناخته می‌شود ?. این مهارت، که تلفیقی از علم و هنر است، در دنیای امروز نیازمند یادگیری، تمرین و تجربه جدی می‌باشد ??.

در حوزه مدیریت‌های آموزشی، فن کلاس‌داری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چرا که اگر بتوان در کلاس مدیری موفق بود، حتماً آموزگاری موفق خواهد بود و نظام آموزش هر کشور به دست معلمانش شکل می‌گیرد و سامان می‌یابد ??. هر چه سطح دانش، توانایی و تخصص معلمان بالاتر باشد، نظام آموزشی موفق‌تر و مؤثرتر خواهد بود ??.

بی‌شک، یکی از ارکان اصلی هر سازمان، به ویژه در نظام تعلیم و تربیت، نقش برجسته معلم است ?‍?❤️. نادیده گرفتن حضور معلم و بی‌توجهی به نقش و تأثیر او، نه تنها تحقق اهداف آموزشی را به چالش می‌کشد بلکه ممکن است ماهیت و فلسفه وجودی آموزش و پرورش را از بین ببرد ??.

کشورهای پیشرفته و توسعه‌یافته

بسیاری از کشورهایی که در سطح پیشرفت قرار دارند، نقش محوری معلمان را در پیشرفت آموزش عمومی و توسعه اجتماعی می‌پذیرند و سرمایه‌گذاری‌های عظیم و بلندمدتی در این زمینه انجام داده‌اند ??. برای مثال، در نیوزلند، شورای معلمان مسئول تأیید مجدد برنامه‌های تربیت معلم است و تمامی برنامه‌های تربیت معلمی که منجر به صدور مجوز تدریس می‌شوند، هر پنج سال یک‌بار بازنگری می‌گردند ?✅.

معلم امروزی

امروزه، معلمان تنها منبع اطلاعات، اخلاق و فرهنگ دانش‌آموزان محسوب نمی‌شوند ?. پیچیدگی جوامع، رشد بی‌وقفه اطلاعات و سهولت دسترسی به آن، افزایش تخصص مشاغل و نیاز به همخوانی بین توانایی فرد و نوع حرفه، همه زمینه بازنگری در شیوه‌های تأمین، نگهداری و حمایت از معلمان را فراهم می‌کند ??.

با سال‌ها تجربه تدریس در سطوح ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و دانشگاه و همچنین دوره‌های ضمن خدمت، دریافته‌ام که نیاز به مطالبی سهل و کاربردی در این زمینه احساس می‌شود ?✍️. به همین دلیل، با امید به پذیرش مطالب توسط علمای تعلیم و تربیت و همکاران ارجمند، این متن را نگاشته‌ام و امیدوارم نقص‌های آن با کرامت و شرافت مورد بخشش قرار گیرند ??.